X
  • درمان اعتیاد,پیشگیری از لغزش,مشاوره اعتیاد,مشاوره اعتیاد و خانواده,مهارت‌های زندگی

    درمان اعتیاد

    پیشگیری از لغزش

  • درمان اعتیاد,پیشگیری از لغزش,مشاوره اعتیاد,مشاوره اعتیاد و خانواده,مهارت‌های زندگی

۱۲ قدم درمانی (بخش اول)

... قسمت قبل

بخش سوم

مشاوره مدرن و امروزی و الگوهاي درمان

باارائه قالب وسيع علمي وپايه و مبنا در بخش 2، كه هم اكنون به طورخلاصه بيان شد و نمايانگر تناسب وهما هنگي محبت آميز نيروهاي محركه شفا بخش دوازده قدم الكلي هاي گمنام با 6 نشانه اصلي و مشترك در اكثريت روان درماني ها است – دينا ميك ، رفتاري ، انسان مدارانه – هدف اين است كه در ادامه ، به تو صيف برخي اهداف ، مفاهيم كليدي ، فرايند هاي شفابخش و تكنيك هاي مشا وره هاي مدرن و امروزي معين و نمنه هاي در ما ني از انواع رفتار درماني ، شناخت درماني ، روان درماني و ارتباط درماني انتخاب شده اند ، بپردازد .

در انجام اين كار ، اميد است در زمينه ي فرضيه محوري اين تحقيق ، توضيحات بيشتر ارائه كردد ؛ به بيان ديگر ، تمامي مشاوره هاي مدرن و امروزي و مكاتب در ماني ، عملاً قادر است AA ، دوازده قدم ، انجمن، ادبيات و نشريات آن را در سازگاري و هماهنگي با اهداف در مان خاص آنها ، مفاهيم فرايند شفا ، ديدگاه هاي ذاتي انسان ها يا روشهاي درماني ، مشاهده نمايند .

در بررسي خلا صه و كلي رفتار- درماني ، درمانهاي عاطفي يا انسان مدارانه اگزيستانسيا ليستي (اصالت وجود )، شناخت درماني ، روان درماني ، وارتباط درماني كه در ذيل مي آيد ، هدف، اشاره به اين نيست كه تفاوت هاي آشتي ناپذير ميان آنها وجود دارد يا اين كه هر رويكرد يا روش ضرورتاً برتر از ديگري بوده، يا يكي از اشكال درمان فاقد عناصري است كه احتمالاً در شكل ديگري از درمان مورد تاكيد قرار مي گيرد ؛ نكته ي مهم و حا ئز اهميت اين است كه ماهيت و قالب هر يك از مكاتب كلي روان درماني به طور كلي و اجمالي به تصوير كشيده شود؛ در نتيجه مي توان شاهد بود كه هر يك از اهداف ، تكنيك ها و نيروهاي محركه شفابخش آن ، يقيناً در تركيب و آميزه گسترده يي از قدمهاي دوازده گانه AA انجمن و ادبيات و نشريات آن  وجود دارد كه در كنار يكديگر و مجموعاً ممكن است دوازده قدم در ماني ناميده شود .

اين موضوع به نوبه خود ، آن چه را كه آشكار به نظر ميرسد ، تقويت مي كند ، اين كه هدف نهايي تمامي اشكال و مكاتب و ياري يا هنرشفا ، ضرورتاً همان است كه در درمان و شفاي وابستگي شيميايي ، فرد و اعضاي خانواده و سيستم جهاني دنبال مي شود تا كليه افراد درگير را به تندرستي و سلا مت مطلوب و مناسب جسم ، ذهن ، هيجان و عاطفه ، روح و روان و سطوح مختلف ارتباطات باز گرداند .

 

رفتار درماني

كوري ( COREY 1982 ) اين نكته را تكرار و با زگو مي كند كه اساساً –نسبتاً اساساً –رويكرد رفتاري مدرن بر ( رويكرد دقيق و سيستماتيك و سا ختاري مشاوره ) تاكيد مي ورزد (صفحه 141 ).

رفتاري درماني ، كنش مدار است . بيماران به جاي آن كه عمدتاً به با زتاب ها ( انديشه هاي ) منفعل و بي اراده يا برسي هاي كشدار عوامل سببي وابسته با شد به عمل وكار و فعاليت تشويق مي شوند .واضح است كه روند شناختي حوادث يا محرك ها و انگيزه ها در عملكرد بيمار اهميت دارد. 

عنصر مسئولیت ، نشانه و هشداری برای رفتار درمانی است .افراد مسئولیت رفتار های رابه عهده می گیرند تا به برسی آن چه به راستی انجام می دهند وبه نتایج حاصل از آن بپردازد .

بخش چهارم ، به ویژه به این موضوع می پردازد که چگونه عناصر رفتاردرمانی مذکور به طور مداوم در AA ، جلسات و نشریات تکرار و بازگو می شوند .

کازدین (1978KAZDIN ) ،به شناسایی 5 خصوصیت اصلی که تنوع فراگیر روشهای رفتار درمانی را به هم پیوند می دهد در

انجمن و جلسات و نشریات آن وجود دارد :

1- تمرکز بر تاثیرات جاری بر رفتار ، در مقابل عوامل تعیین کننده تاریخی .

2- تاکید بر مشاهده مستقیم تغییر رفتاری به عنوان میزان وملاک اصلی که ارزیابی درمان و معالجه را به عهده دارد .

3- اهداف درمان و معالجه در شرایط عینی ، ملموس و واقعی به روشنی ذکر شده تا تکثیر و همتاسازی را ممکن سازد.

4- بر پزوهش اساسی به عنوان منبع فرضیاتی در زمینه ی  درمانی تکیه می شود .

5- مشکلات مورد نظر به منظور درمان ، و سنجش میسر می گردد ( کوری صفحه 143 ) .

 محور آموزش ویزه رفتار درمانی ، اهداف رفتاری است . دلیل اساسی آن ، این است که کلیه رفتارها آموختنی است ودر نتیجه می تواند به دست فراموشی سپرده شود . در نگاه اول مفهوم بیماری الکلیسم و وابستگی دارویی از نظر AA و معنای عجز و نا توانی ، هماهنگ و سازگار با دیدگاه رفتاری به نظر نمی رسد .

اگر چه در بخش 4 ، بیشتر توضیح داده خواهد شد ، بیشتر توضیح داده خواهد شد ، فرد مبتلا به وابستگی دارویی (اعتیاد /الکلیسم ) که در جلسات AA حاضر می شود ، یا به مطا لعه کتب آن می پردازد ، یا با راهنمای خود یا سایر اعضای AA کا ر می کند ، زمانی که در سطحی عملی از بهبودی از رفتارهای خود ویرانگر همچون مشروب خواری و مصرف سایر مواد اعتیاد آور ، قرار می گیرد ، در مسیر منسجم آ موزش ها قرار خواهد گرفت که می گوید : انسان می تواند ( ننوشیدن و مصرف نکردن ) را بیاموزد و مهم تر از آن ، به واسطه تبحر و آموختن مهارت های اجتماعی (معیشی ) و برنامه ریزی ها ، که با شرط لازم و ضروری پاکی و اجتناب تمام و کمال از کلیه مواد اعتید آور الکل ، مواد مخدر و... آغاز می شود ، قادر است (پاک و هشیار )زندگی کردن را بیاموزد .

درمانگر رفتار درمانی ، فعالانه در جریان درمان و بهبودی بیماران خود شرکت نموده و به انجام ROLE-MODELING  قابل ملاحظه یی می پردازد ، درست همان گونه که در ارتباط SPONSOR-BABY (راهنما –رهجو ) در AA  انجام می شود یا  MODELING و نمومه سازی که (پیش کسوتان )در جلسات گروه AA ، برای تازه واردان فراهم می آوردند . رفتار درمانی دامنه ی وسیعی از انواع فنون و روشهای شفا بخش را به کار میگیرد (کوری 1982). آموزش Relaxation ، حساسیت زدایی عمومی و درون تنی SYSTEMATICY ؛درمان IMPLOSIVE (انسدادی)، روش های نفرت را ورزش ، تنبیه ( اصلاح بیش از اندازه ) ، پاداش درمانی ، MODELING ، تغییر ساختار شناختی ، توقف تفکر ، آموزش دفاع (مطالبه ی حق )، آموزش مهارت های اجتماعی ، و برنامه های خود تدبیری (کنترل نفس ) .

این که این روش ها توسط یک درمانگر حرفه یی و کار آزموده در محیط درمانی سنتی و تا یید شده رفتار درمانی بکار گرفته نشده اند ، ارزش و کارایی آنها رانکار و نفی نمیکند .

به طور خلاصه ؛ درون مایه و موضوع رفتار درمانی مدرن و امروزی و تاکید آن بر عمل ، ادراک وشناخت و نگرش ، مسئولیت و تاثیرات متقابل انسان و محیط ( کوری ، صفحه 163 )، در AA به چشم می خورد که در بخش چهارم به تفصیل شرح داده خواهد شد .

 

شناخت درمانی Cognitive Therapy

در مان عقلی – هیجانی ، به منظور ارائه ی جنبه ذهنی و شناختی مدل جسم ، ذهن ، احساسات ، روح و روان و ارتباطات انسان ، که پیش تر توضیح داده شده ، انتخاب گردید . آلبرت الیس 1974 (ALBERT  ELLIS )،اپی کتتوس ؛فیلسوف رواقی، متعلق به دو هزار سال گذشته را به عقیده و اصل اساسی درمان عقلی – هیجانی نسبت می دهد : انسانها را اشیا مضطرب نمی کند ، بلکه این برداشت آ ن ها از هر چیز است که سبب تشویش آن ها است (صفحه 80 ) گفته می شود AA ،فرم کوتاه شده(Aitered Attitude){به معنای نگرش و طرز تلقی اصلاح شده }نیز می باشد .

در این جا ، هماهنگی و تناسب اسا سی و بنیادی میان درمان عقلی – هیجانی والکلی های گمنام وجود دارد ؛ چرا که کتب پایه

AAوAL-ANON و جلسات دوازده قدم و تعاملات یک به یک (خصوصی )میان افرادی که آگاهانه بر مسائل بهبودی کار می کنند عمدتاً در مورد نحوه ی دست یابی به پاکی و سپس نحوه ی یادگیری زندگی آسوده ، بدون توسل به مواد مخدر و اعتیاد آور ، مشکلات و عدم قابلیت کنترل و نحوه ی بیان موثر آنها است .در AA و RET است که دیدگاه مشترکی مبنی بر این که انسانها نه توسط اشیاء بلکه در نتیجه برداشتی که از آن دارند مشوش می شوند ، به چشم می خورد . توسل و بهره بری از دعای آرامش مشهور ، که انسان ها را به قبول آن چه که قادر به تغییر دادنش نیستند توصیه می کند ، شهامت تغییر آن چه را که می توانند تغییر دهند به کار می گیرد ،و پس از تغییر دادن آن چه که قابل تغییر است ، شامل نگرش ، باورها و عقاید کهنه ی فرد (بینشی برای دانستن تفاوت ) طلب می کند .

اساساً دعای آرامش ، شکلی از سیستمABC الیس (الیس و برنارد 1985 )، در زمینه ی پرداختن به احساسات مخربی است که می تواند منجر به رفتارهای محکوم به شکست {با نتیجه معکوس } گردد.

در AA اعضا نحوه ی کاربرد دعای آرامش را می آموزند به منظور : غلبه براحساسات غم انگیز یاقابل کنترل که در مورد افراد وابسته می تواند منجر به بازگشت به مصرف الکل ومصرف سایر مواد مخدر به شکلی فعال شود که این موضوع چرخه گسترده تر اعتیاد به مصرف مواد مخدر را که به سمت مشکلات جسم ،احساسات ، روح و روان و روابط اشفته و مختل پیش می رود – یعنی همان زندگی غیر غابل کنترل – مجدداً فعال می سازد .

بخش دوم قدم یک می گوید : اختیار زندگی از دست ما  خارج شده بود . این جمله اشاره دارد به ما ورای مشکلات و حوادسی از هر نوع و مرحله قابل تصور که همراه با الکلیسم یا اعتیاد به مواد مخدر ، فعال می با شد ؛ 

و به عدم قابلیت کنترل عواطف پریشان و اشفته ، مانند رنجش ، خشم ونفرت است ؛ این مقوله از رنجش ، بی نهایت جدی و خطرناک است (الکلی های گمنام صفحه 66 )و به لزوم آموزش راه و روشی برای به عمل در آ وردن آنها به منظور پیشگیری از لغزش  ، اشاره می کند .

طرح ABC الیس ، وضعیتی مانند AB را به صورت باورها در مورد آن وضعیت ،و C را به عنوان احساسات حاصل از آن به شمار می آورد (الیس و برنارد ) . این ترتیب و توالی ، مبتنی بر دیدگاه اصلی RET می باشد ؛ این که ، پس از آنکه اصلاح و تعدیل همه جانبه به ثبت رسید ، احساسات ، توسط افکار و باورها پدید می آیند و این که هیجانات – در اینجا مترادف با لغت احساسات به کار رفته است – انگیزه برای بروز رفتارها را فراهم می کند ( الیس وبکر 1982 ، الیس 1979 ) .

آن گاه که انسانها ، هر انچه را که در مورد وضعیت یا شرایط قابل  انجام باشد ، انجام داده و به تشخیص عجز خود در تلاش بیشتر رسیدند ، در آن زمان ، به منظور اصلاح و تغییر ، اداره و کنترل احساسات غیر قابل کنترل یا اختلالات شدید ، به سمت برسی آگاهانه و بحث در مورد باورهای غیر معقول و ناکار آمد پیش می روند ( که در کتاب الکلی ها ی گمنام صفحه 58 ، (عقاید کهنه ) نامیده می شوند ) .

با همسو کردن افکار خود با واقعیت و رها کردن باورها و عقاید غیر معقول کهنه یا نظا مات عقیدتی که ممکن است با کلاماتی همچون (باید ) و (بایستی )و(لازم است ) در کنار هم قرار گرفته با شند ، افراد ، تغییر یا فته یا میزان اضطراب یا احساسات غم انگیز را کاهش می دهند (الیس و برنارد 1985 ).

به این ترتیب است کا رآیی دعای آرامش یا سیستم RET ABC برای غلبه بر احساسات غیر قابل کنترل . اصبه زبانی نه متفاوت با آن چه که در کتب AA  و AL-ANON به چشم می خورد ، و مکرراً در جلسات شنیده می شود ، RET این فرضیه را مطرح می سازد که هدف اصلی انسانها (زنده ماندن ، پرهیز از گرفتاریها و دردسرهای بیجا و بی مورد و خود شکوفایی است ) (صفحه 7 ).

می توان گفت که این ها ، اهداف فرایند بهبودی از بیماری وا بستگی است .

اصول سیزده گانه RET  ، که در کتاب کاربردهای بالینی درمان عقلی هیجانی ( الیس و برنارد 1985 )؛ صفحات 9 -7 ) به چشم می خورد می توانند به خوبی به شکل عباراتی که معرف ارزش ها ، نگرش ها باورها و رفتارهای افراد در حال بهبودی در AA هستند بیان شوند  برای هر یک از این ضوابط و نگرشها و ارزشهای منطقی و عقلانی RETدر AA هستند بیان شوند .

برای هر یک از این ضوابط و نگرش ها و ارزشهای منطقی و عقلانی RET  در AA ، همتا و نظیری وجود دارد .گاهی در جلسات به شکل یاداشت ها ، جملات قالبی ویا شعارهایی که بر دیوارها نصب شده است از آنها صحبت می شود، یا این که در جلسات با آهنگ یکنواخت تکرار شده و از آنها یاری می جویند ، و به این صورت در تمام نشریات AA ,ََAL_ANON به روشنی توضیح داده شده است: 

 

1- منافع شخصی : 

افراد خردمند وبرخوردار از سلامت عاطفی ، تمایل دارند که دروهله اول به خود علاقه مند بوده و منافع خود را بر منافع دیگران ، حداقل  ، اندکی مقدم بدانند . انها نسبت به افراد مورد علاقه خود تا حدی از خود گذشتگی نشان می دهند ؛ ولی نه به طور قاطع و شدید یا کامل .( این یک برنامه ی پیشنهادی است ) که معنای ان این است که افراد در AAیا  AL-ANON در صورت تمایل می توانند ابتداخود در مسیر بهبودی قرار دهند ، و منافع شخصی مشخص را دنبال نمایند . در حقیقت ، این احتمالاً اولین آ موزش اصلی به اصطلاح هم – الکلی یا هم وابستگان در آغاز بهبودی ، رشد و تکامل ، همچنانی که شروع به شرکت در جلسات AL-ANON می کنند ، می باشد . آنها می آموزند ، و از انکار آنان در مورد ماهیت مشکل ، پرده برداشته می شود که این امر با هدایت به سمت قدم یک AL-ANON انجام می گیرد که می گوید :    

اصولا ودر حقیقت ، افراد ( هم وابسته )در برابر بیمار الکلی (فرد وابسته ) ناتوان بوده و زندگی یا احساسات و رفتارهای آنها از کنترل شان خارج شده است . جمله (این یک برنامه ی پیشنهادی است ) به افراد هموابسته ( CO-DEPENdent) ، -بر خلاف تمامی عادات فکری ، احساسی و رفتارهای آنها در ارتباط با فرد الکلی / معتاد – می آ موزد که آنها باید افکار و نگرانیهای وسواس گونه در مورد افراد وابسته را رها کنند و با تلاش به منظور کمک به آنها یا نظم و ترتیب دادن ، معلجه ودرمان و چارهجویی ،کنترل و اراده (افراد بیمار ) را متوقف و شروع به تمرکز بر خود جهت گسترش منافع شخصی نمایند .

همین نکته در زمینه ضرورت مصالح شخصی طبیعی و حساب شده و دقیق ،به عنوان موضوع و مساله ای در مورد زندگی یا مرگ حقیقی ، پس از اتمام گفتار و بحث منطقی در مورد کیفیت زندگی ، در AA به بیماران وابسته ارائه می شود .AA به بیماران وابسته ارائه می شود . AA به اسرار از آنها می خواهد (پاک و هشیار شو و یا بمیر ؟ ) و اینچنین کن نه به خاطر دیگران ،بلکه بخاطر خودت . 

 

2- منافع و مصاله جمع :

منافع و مصالح جمع معمولا منطقی و خود یاری دهنده است چرا که بیشتر مردم تمایل به زندگی کردن و لذت جویی در گروهی اجتماعی یا جامعه را دارا می باشند ، و اگر به شکلی اخلاقی عمل نکنند ، از حقوق دیگران حفاظت ننموده ، و به شکلی غیر اصولی عمل کنند ، بعیید است که موفق به ایجاد جهانی شوند که در آن بتوان با آرامش و سعادت زندگی کرد ( الیس برنارد صفحه 7 ) .دوازده سنت AA برای انجمن ، برای گروه ، همان است که دوازده قدم برای فرد . آنها به منظور اطمینان از ادامه ی انجمن AA به وجود آمدند ( کتاب بلوغ الکلیهای گمنام 1957 ). پرداختن به مسائل زیر جذاب است. برسی دوازده سنت به شکلی کامل تر و شرح جزء به جزء این که آنها چگونه از عهده ی تظمین بقای یک جامعه یا انجمن یا مردان و زنانی که در حقیقت از چندین نقص شخصیتی ، منافع اجتماعی اندک ، و ناتوانی بسیار چشم گیر برای تفاهم با دیگران ، در داخل و خارج از سازمانها و گروها رنج می برند ، بر می آیند جذاب است. ( دوازده قدم و دوازده سنت ) سنتهای یک ، 3،4،5) ، چگونه دوازده سنت که به مسائل گروه یا سازمانی می پردازد ، از طریق صحبت کردن در بارهی نقایص شخصیتی فرد این کار را انجام می دهد (سنتهای 6،7،89،10) .

چگونه AA بدون آنکه در معنای سنتی ، یک سازمان و دارای سلسله مراتبی باشد و آشکارا از هر گونه رهبر و یا مقامات بقیر از پروردگار یکتا ( نیروی برتر )اجتناب میورزد ،سازمان یافته است ( سنتهای 2،3،و9). چگونه جذابیتهای تباح کننده ی احتمالی پول،ثروت و شهرت ربع انگیز گشته (سنتهای 2و6 ) و قدرت سازمانی محو شده و در مدل هرمی مئکوس ، میان اعضای گروهای AA  در راًس هرم و دفتر مرکزی در نیویرک در پایین هرم ، توزیع و تقصیم شده است ( سنتهای 1-4-8و9)، چگونه سنتها از وارد شدن به مسائل بیرونی به بهای کارایی AA پرهیز میکند (سنتهای10و11) وچگونه بر مقدم شمردن اصول بر مسائل شخصی اصرار می ورزند (سنت12) .

سنت1:( منفع مشترک ما باید در راًس قرار گیرد ؛ بهبودی شخصی به اتحاد AA بستگی دارد . ( صفحی 129 ) ، بر شناخت ضرورت گسترش مصالح و منافع جمع و مسئولیت از طرف عضو AA اذعان دارد . 

دوازده قدم بهبودی در AA ، کل جریان بهبودی به تنهایی ، برای باز گرداندن فرد وابسته از کار افتاده به جامعه طرح ریزی شده است ؛ برای احیاء کردن یا در بعضی موارد پدید آوردن جهانی که در آن بتوانند به تنهایی در آرامش و سعادت به سر برند .

 

3- خود کفایی :

    افراد سالم در عین تمایل به همکاری با دیگران عمدتاً تمایل به قبول مسئولیت زندگی خود دارند . آن ها احتیاجی به حمایت قابل  توجه یا کمک دیگران ندارند ( الیس برنارد – صفحه 7 ) 

در عهد نامه ی تصویب شده AA در همایش سی امین سالگرد AA در تور نتوری کا نادا ، در ژوئیه 1965 آمده است  در تور نتوری کا نادا ، در ژوئیه 1965 آمده است ؛ من مسئول هستم ؛ زمانی که هر کس ، هر کجا ، دست خود را برای کمک پیش می آورد ، آرزو دارم دستان AA همیشه حضور داشته باشد . این عبارتی کوتاه و موجز ، مضون آشکار و روشن بهبودی از بیماری وابستگی شیمیایی AA می باشد . افراد بهبود یافته یا در حال بهبودی ، پیوسته مشغول یادگیری قبول مسئولیت برای زندگی خود هستند ( قدمهای 1،4،5،6،7،8،9و10 ) و به طور همزمان ترجیح می دهند با دیگران همکاری کنند ( قدم دوازده ).

 

4- تحمل بالا در ناکامی و شکست :

انسان های منطقی برای خود و دیگران حق اشتباه کردن قائلند حتی زمانی که شدیداً از رفتار خود و افراد دیگر بیزارند ، از محکوم کردن دیگران به خا طر رفتار غیر قابل یا نفرت انگیز ، خود داری می ورزند . افرادی که دچار فشار هیجانی ( عاطفی ) ناتوان کننده نیستند ، به علت توانایی در تغییر دادن شرایط نفرت انگیز و بد ، پذیرش آن چه را که نمی توانند تغییر دهند دارند و با داشتن بینش و دانش برای درک تفاوت بین آن دو ،تمایل به همراهی و موافقت با فرانسیس قدیس و رینولد نیبر دارند ( الیس برنارد ، صفحه 7 ) . 

دعای آرامش توسط AA در سال 1942 برگزیده شد ( بلوغ الکلی ها گمنام ، صفحه 196 )، وهمانگونه که در بالا گفته شد ، تغریباً در همه جا برای بالا بردن میازان تحمل شکست و ناکامی توسط اعضاء AA استفاده میشود. اشاره RET به دادن ( حق اشتباه ) به دیگران، اصلی است که در جلساتAA بسیار بیان می شود و در( کتاب بزرگ ) از آن سخن به میان میاید : ما دانستیم که افرادی که به ما ستم کردند، احتمالاً از لحاظ روحی بیمار بودند ( صفحه 66) 

سنت دوازدهم که می گوید ما اعضاء الکلی ها گمنام اعتقاد داریم اصل گمنامی از لحاظ روحانی اهمیت بسیار داشته ؛ یاد آور آن است که همیشه اصول را بر شخصیت ها ترجیح دهیم ( دوازده قدم و دوازده سنت صفحه 184)، دعوتی است بسوی تمرین تواضع و فروتنی صادقانه و حقیقی ( صفحه 192) ، و از دیدگاه RET، خودداری از محکوم کردن خود یا دیگران، به خاطر رفتار غیر قابل قبول یا نفرت انگیز است ( الیس و برنارد ، صفحه 7).

 

5- انعطاف پذیری :

افراد سالم و بالغ تمایل به انعطاف پذیری در اندیشه های خود دارند و آماده ی تغییر هستند و در دیدگاه خود نسبت به دیگران غیر متعصب و کثرت گرا می باشند . آنها قوانین خوشک ، سخت وغیر قابل تغییر برای خود و دیگران وضع نمی کنند ( الیس برنارد صفحه 7 ) . 

بخش ( خانواده پس از این ) از کتاب بزرگ به این سه شعار خا تمه می ابد ( ص 135 ) که با مو ضع بهبودی و رشد و تکوین انعطاف پذیری مناسبت دارد : قدم اول را ، اول بردارد ، زندگی کن و بگزار زندگی کنند ، و آسان بگیر .

این اصلاحات عموماً زینت بخش دیوارهای سالن جلاسات بوده ، و احداف والا و کاربردهای علمی آنها به شکلی منطقی و اصولی در جلاسات AA وAL-Anon مورد بحث ومشارکت قرار می گیرد .شعارهایی از نوع ، تبدیل به ابزارهایی عملی برای مبارزه با تعصبات شناختی و عا طفی ، نگرش محدود ، یا وسواس فرد وابسته و هم وابسته می باشد .

 

6- پذیرش عدم قاطعیت و بی ثباتی : 

مردان وزنان سالم تمایل به پذیرش این نکته دارند که به نظر می رسد ما در جهان احتمالات و تصادف زندگی می کنیم ؛ جایی که قطعیت محض وجود ندارد و احتمالاً وجود نخواهد داشت . آنها دریافته اند که زیستن در دنیایی چنین آکنده از احتمالات و عدم قطعیت ، غالباً جذاب و هیجان انگیز بوده و هرگز ترسناک نیست . آنان از نظم و انظباط لذت می برند ولی خواستار دانستن آنچه که آینده در بر دارد یا برای آنها اتفاق خواهد افتاد نمی باشند ( الیس وبرنارد صفحه 8 ) . 

AA ، مستقیماً این عدم قطعیت را می پذیرد : کمبود قدرت ، مشکل اصلی ما بود . ما باید منبع قدرتی را که به کمک آن بتوانیم زندگی کنیم می یافتیم و این قدرت باید قدرتی با لاتر از قدرت ما بود ( الکلی های گمنام صفحه 45 ). پاسخ AA به مشکل ( کمبود قدرت ) و این که کجا و چگونه این قدرت یافت می شود ، چنین است : (دقیقاً موضوع این کتاب است . هدف اصلی کتاب این است که شما را قادر به یا فتن قدرتی بالاتر از خودتان نماید که مشکلتان را حل نماید . به این معنا که ما کتابی نوشته ایم که معتقدیم هم معنوی وهم اخلاقی است (صفحه 45 ). مطالعه دقیقتر قدم اول ، که بر ناتوانی و عجز در برابر الکل ( مواد شیمیایی اعتیاد آور ) اذعان دارد ، و می گوید زندگی ما از کنترل مان خارج شده بود ، عضو متفکرAA را به درک تفصیر گسترده آن قدم نایل می کند : ( پذیرش عدم قطعیت ) ، پذیرش حقیقت بیو لوژیکی ( زیست شناختی ) فلسفی ، اگزیستا نسیا لیستی ( اصالت وجود ) انسانیت محض و مطلق او ، پذیرش این که بدون سلب مسئولیت از قبل اعمال خود ، مسائل فرجام شناسی زندگی ومرگ ، و سرنوشت ، تقدیر یا اراده پروردگار در بین آن دو ، انسان موجودی ناتوان و صرفاً فنا پذیر است . برداشتن روزانه قدم اول ، انسانیت ، تسلیم به فنا پذیری انسان ، نا پایداری های بنیادین وجود و هستی ، و پذیرش محدودیت های اراده و خرد و هوش موجود در جهان احتمالات و تصادف را به دنبال خواهد داشت ؛ و پذیرش این که در جهان قطعیت محظ وجود ندارد و احتمالاً وجود نخواهد داشت ( الیس برنارد صفحه 8 ) و همان چیزی است که عضو AAرا به استفاده و کاربرد مفهوم نوعی از قدرتی برتر از خود ، به شیوه مستقیم و عملی قادر می سازد . برنامه AA در مورد آن دسته از مسائل و مشکلات روز مره یک عضو خود را در برابر آن ناتوان میابد ، چنین توصیه می کند ؛ ( اعتیادت را ترک کن ) ، ( رها کن و به پروردگار بسپار ) و اصطلاحات مشابه که نه شعارهایی پیش پا افتاده ، نه بد بینانه و خود خوا هانه ، کنایه آمیز ، نه خشک مقدس و واهی ونه غیر واقع بینانه است که موجب بی مسئولیت های ناشی از بی تفاوتی و بی ارادگی و رخوت می گردد بلکه سخنانی واقع بینانه است ، یعنی همان ً پذیرش عدم قطعیت ً شادی بخش ؛ ( انچه را که می توانی انجام بده و سپس نتیجه ی آن را به پروردگار پسپار ) ( عضو گمنام  AA ) .

 

7- تعهد به انجام فعالیت های سازنده:   

بیشتر مردم در عین اشتقال عمیق و جدی علایق جنبی خود ، به دنبال سلامتی و شادمانی بیشتر ند ، و تمایل به برخورداری از دست کم یک نوع فعالیت سازنده قدرت مند و نیز روابط نزدیک انسانی عمیق دارند که آن را به اندازه ای ارزشمند می شمارند که بخش عمده زندگی خود را به تخصیص می دهند ( الیس برنارد ص 8 ) . 

این مفهوم و نگرش منطقی و رفتار پیشنهادی که RET آن را به مردمانی کما بیش معقول و از لحاظ عاطفی سالم نسبت می دهد ( که می تواند برای توصیف عمای و کاربردی افراد وابسته بهبود یافته یا در حال بهبودی مناسب باشد )، در AA همان اساس و جوهر برنامه به شمار می رود . انجام دوازده قدم (TweIwe- step work)بسیار مشهور AA ، که در آن اعضای AA به جست وجوی الکلی های گرفتار ( وابستگان به مواد مخدر ، وابسته شیمیایی ) بوده و تجربهای تلخ و ناامیدی های خود را با آنها در میان می گذارند و داستان تسلیم خود و دستیابی به بهبودی از طریق پرهیز از کلیه مواد مخدر و الکل ، شرکت در جلسات AA و کمک یاری به تازه واردین و انتقال آنان را به جلسات را برای آنها تعریف می کنند ، فرد را به برخورداری از مشغولیت و دلبستگیهایی در دنیای خارج از خود (self) و روابط عمیق انسانی تشویق می کند .

 بخش 7 ، ( کارکردن با دیگران ) از کتاب بزرگ الکلی های گمنام ، به مسئله حیا تی و حساس خروج از خود ، ( self ، ego) از طریق ( رساندن پیام ) اختساس داده شده است که با کارکردن دوازده قدم ، انجام پذیر است . دوازده قدم می گوید : با بیداری معنوی حاصل از انجام این قدمها تلاش کردیم که پیام الکلی ها / معتادان رسانده و این اصول را در تمام امور زندگی خود به کار بندیم ( الکلی های گمنام ص 60 ) .

یاری کردن به دیگران سنگ بنای بهبودی شما است ( ص 97 ) .

 

8- تفکر علمی :

افراد غیر مضطرب و آرام نسبت به اکثر افراد مضطرب و پریشان ، تمایل بیشتری به بی طرفی و انصاف ، منطقی و علمی بودن دارند . آنها قادر به عمیق حس کردن ، و انجام کارهای دسته جمعی می باشند ؛ هم چنین دارای تمایل به کنترل عواطف و هیجانات و اعمال خود از طریق تا ثیر گذاری بر انها و ارزیابی نتایج ان در چار چوبی هستند که به دست یابی به اهداف کوتاه مدت و بلند مدت می انجامد .    

AA ، سراسر عملی است ، عملگرایی آن آشکارا به تمامی موضوعات تعمیم داده می شود ؛ از موضوع و مقوله اساسی پاکی گرفته تا موضوع فراگیر پروردگار ، یا ایمان به نوعی از نیروی برتر . AA پرسشی عملی را مطرح می کند ؛ ایا این موثر است ؟              

 ( یک زندگی جدید و یا بهتر بگویم ( یک راهنمای زندگی ) کار امد و موثر به ما ارزانی شده است )(کتاب الکلی های گمنام ، ص28 ). تقویت اعتقاد وباور به نیروی برتر ( خداوند ، آنگونه که اورا شناختیم ) (قدمهای 3 و11 )، دربردارنده جوهر و اصل برنامه ی معنوی بهبودی AA می باشد .

ویلیام جیمزWilliam james ، پدر عمل گرایی آمریکا ، در صفحه 28 از کتاب بزرگ و نیز در کتاب خود به نام انواع تجربه های مذهبی ، کثرت راه هایی را که انسان در ان به وجود خداوند پی ببرد را ذکرمی کند .

این نخستین کتابی بود که بیل ویلسون ، بنیان گذار AA متعاقب تجربه ی بیداری عارفانه خود ؛ آنرا مطا لعه کرد ( بلوغ الکلیهای گمنام ). 

فصل ( بی اعتقادان ) از کتاب بزرگ ، رسالی ای مستدل و متفکرانه در مورد منافع عملی ایمان به نیروی برتر معنوی است : ((مادریافتیم به محض آن که پیش داوری را کنار گذاشته و حتی تمایل به ایمان و اعتقاد به نیرویی برتر از خود را بیان کنیم ، به نتیجه می رسیم؛ اگرچه برای هریک از ما غیرممکن بود که آن نیروی بتر را خداوند می باشد ، به طور تمام و کمال توصیف یا درک نماییم))

 

9- خویشتن پذیری :

افراد سالم معمولاً از زنده بودن و پذیرش خود شادمان اند، آن هاتنها به این دلیل زنده اند که توانایی وقابلیت لذت بردن را دارند، آن ها از سنجش میزان ارزش حققیقی خود از طریق مفقیت ها ی بیرونی یا آنچه که دیگران در مورد آنان فکر می کنند، امتناغ می ورزند و پذیرش بی قیدوشرط خود را انتخاب می کنند؛ و می کوشند که از تعیین ارزش خود (تمامیت یا موجودیت خود) کاملاً پرهیز نمایند. آن ها بجای اثبات خویش تلاش می کنند تا از زندگی لذت برند( الیس برنارد ص 8)

((من به AA آمدم و تازمانی که عشق ورزیدن به خود را بیاموزم به من عشق ورزیدندند)) امروز من خودرا با کس دیگری مقایسه نمی کنم(( امروز از زندگی لذت می برم . از خود لذت می برم ))

((من کار نمی کنم، ولی مهم نیست، من، من هستم. مجبور نیستم با شما رقابت کنم یا خود را به شما  ثابت کنم. من خوب هستم )).

این ها و صدها عقیده و نظر مشابه دیگر، در طول جلسات و در بیشتر گفتگوهای محرمانه دونفره در فرایند رشدو بهبودی ؛ و نیر آغاز تجربه ی رشد اولیه یا بازگشت اعتماد به نفس، توسط اعضای AA بیان می شوند . بازگشت و پرورش اعتماد به نفس طبیعی حاصل از شفای طبیعی، به واسطه ی بهبودی پیشرونده و غیر تحمیلی در انجمن AA ، روش زندگی یا (( راهنمای زندگی)) میسر می گردد.

در AA ، اعضا از طریق مهارتها ویژه و روش هایی که تعلیم داده می شود به سمت خویشتن پذیری و کسب اعتماد به نفس هدایت می شوند . یکی از آموزش های AA ، پرهیزمطلق ازمقایسه خود با دیگران می باشد. در جلسات AAاز "پیشکسوتان" بارهاشنیده می شود که می گویند ؛ مهم نیست که شما بیست سال (( پاکی مداوم)) دارید یا نه ، اگر یک تازه وارد باشید و امروز پاک باشید، انسان موفقی هستید. ما در AA مقایسه نمی کنیم .

 

10- خطر کردن:

افراد سالم از لحاظ عاطفی تمایل زیادی به خطر کردن دارند و می کوشند آن چه که می خواهند انجام دهند، حتی زمانی که احتمال زیادی وجود دارد که شکست بخورند، مایلند یک ماجراجو باشند ام نه بی احتیاط(( الیس برنارد ص 8 ))

رویدادپاکی و بهبودی به خودی خود، برای بیشتر افراد وابسته نوعی ریسک است. این موضوع در هر سطحی، و از هر منظر و چشم اندازی و عملاً در کلیه فعالیت ها قابل رویت می باشد. رنج زندگی سرشار از پاکی و آموختن روند بهبودی را برخود هموار کردن ، منجمله کارکردن بر قدم های دوازده گانه و شرکت در جلسات و انجمن AA ، برای فرد وابسته، حقیقتاً کاری پر خطر و پر مخاطره است. پرمخاطره ، به این دلیل که افراد در حال بهبودی لازم است مسئولیت پاکی و بهبودی خودرا به عهده گرفته و مهارت های ویژه ، برنامه ریزی ها و طرح هایی را برای دستیابی و حفظ و رشد پاکی و بهبودی بیاموزند که مستلزم خطر کردن در تمام سطوح ، جنبه ها و ابعاد حیات و وجود برای افراد در حال بهبودی است: 

جسم : ریسک کردن به منظور تطهیر جسم از کلیه مواد مخدر وابسته کننده ، و به طور همزمان یا در زمانی مناسب در آینده ، خطر کردن برای بررسی و کنترل عادات غذایی و ورزش . ذهن ؛ خطر رها کردن ( عقاید کهنه) در مورد خود ، دیگران و نیروی برتر . عواطف ؛ ریسک آموختن نحوه تشخیص و شناخت ، توضیح دادن و بیان احساسات ؛ خطر ارتباط صمیمانه واقعی با دیگران از طریق ابراز و اظهر ضعف ها و حساسیت های شخصی ؛ خطر با فشار باز کردن راه خود از میان ترسهای طرد شدن و آسیب  اجتماعی برای ایجاد دوستی و ارتباطات عمیق و محبت آمیز .

روح و روان ؛ خطر توضیح وتبیین ارزش های تمام عیار و حقیقی شخصی ، خطر بهبود ( ارتباط آگاهانه) با نیروی برتر جهان (خداوند ).

 ادامه ی توسعه ی ( ارتباط آگاهانه ) با نیروی برتر ، شامل شیوه و تکرار دعا و مدی تیشن ( مراقبه ) . 

 

11- لذت گرایی پردامنه:

افراد سازگار ، تمایل به کسب لذات آنی و آتی هستند و غالباً منفعت امروز را فدای رنج فردا نمی کنند . آنها لذت گرا هستند یعنی ؛ طالب خوشی و رنج گریز ، لیکن چنین فرض می کنند که احتمالاً چند سال دیگر زنده خواهند بود و بنابراین بهتر است هم به امروز و هم به فردا بیندیشد و ذهن خود را به شادی و خوشهالی آنی مشغول ننمایند ( الیس برنارد ص 8 ) دل مشغولی ووسواس ، و اسرار بر شادی های آنی و فوری ( مشخصه ناپسند و مشهور افراد وابسته است ؛ چرا که در بطن وابستگی به الکل و سایر مواد مخدر ، قرار دارد ( 1987 Heilman ) به طور قطع ، در همان نخستین و بهرانی ترین مرحله پرهیز از مواد مخدر ، تازه واردان به AA و روند بهبودی با روشی مثبت و حمایت گر به سوی عدم مصرف الکل یا سایر مواد روان گردان ، بدون توجه به وسواس و احساس اجبار خود ، توصیه می شوند . آنان از طریق عدم توجه به اندیشه و احساس خیش ، به عدم مصرف تشویق می گردند جلسات AA از تعلیمات و راهنماییهای ویژه سرشار بوده و تازه واردان را به این که چگونه از نخستین جرعه الکل ، تزریق،مصرف کوکایین و قرص خود داری کنند، تعلیم می دهند . توصه هایی از این نوع بسیار است . آنها به نحویی متقابل موثر و همایت گر بوده و هرگز انحصاری و خصوصی نیستند . 

بعضی از این توصیه ها بدین قرار است : در وحله اول ، دوری گزیدن از مکان غیر قابل احتمال ؛ گرفتن شماره تلفن در جلسات و ایجاد ارتباط تلفنی با آنها ؛ حضور در بیشتر جلسات AA ، و کار کردن با دیگران ،چرا که هیچ چیز به اندازه کمک جدی به سایر افراد الکلی مصونیت از مصرف الکل را تضمین نمی کند ( الکلی های گمنام ص 89 ). 

دیدگاه دیگر لذت گرایی پردامنه مربوط به RET در آخرین بخش کتاب بزرگ تحت عنوان (چشم اندازه آینده ) بیان شده است : ( ما نشان داده ایم که چگونه از لذت خلاص شدیم . می گویید ؛ بله من آماده ام ؛ اما آیا قرار است زندگی ام مانند بعضی از پرهیز کارانی که می بینم خشک و بیروح و کسل کننده باشد ، می دانم که باید بدون مشروب زندگی کنم ، ولی چگونه می توانم ؟ آیا شما جایگزین مناسبی سراغ دارید ؟ ( بله ، جایگزینی وجود دارد به مراتب بالا تر و آن انجمن الکلی های گمنام است . آنجا تو از ترس و دلواپسی ، یک نواختی و تشویش آزار می شوی . تسورات و اوهام شما از میان خواهند رفت . سر انجام زندگی معنایی پیدا می کند . سالهای زندگی تو به بهترین و رضایت بخش ترین شکل ادامه خواهد یافت . بدین ترتیب ، ما وشما هر دو انجمنی پیدا می کنیم

 

12- عدم خیال پردازی :

افراد سالم این حقیقت را پذیرفتن که مدینه های فاضله ، احتمالاً غیر قابل دسترسی هستند و احتمال بدست آوردن هر چه می خواهند و پرهیز کامل از دروغ وجود ندارد . آنها از تلاش غیر معقول برای خوشی سعادت یا کمال محض یا محو کامل تشویش ، افسردگی ، self-downing و بد خواهی و دشمنی امتناع می ورزند ( الیس برنارد صفحات 8،9 ) . ( علیرغم سعادت نوپای شما، فراز نشیب هایی وجود خواهد داشت . بسیاری از مشکلات سابق هنوز با شما خواهد بود . این همان طوری است که باید باشد ( الکلی های کمنام ص 117 ) . در هالی که این عقاید واقعگرایانه و پذیرش عدم امکان کسب شادمانی پایدار و سعادت یا کمال محض ، یا حظف کلی اضطراب ، افسردگی یا self –downing) و خصومت و بد خواهی ، نشعت گرفته و وابسته به تجربیات زندگی وا قعی است ، فاکتر های درمانی ، شفا بخش اصلی درAA و ALANON هستند .

به هرحال ، این عدم خیال پردازی ، به وضوح امید بخش است . بخش ( خانواده پس ازاین) از جانب کلیه افراد سیستم خانوادگی در حال بهبودی از وابستگی چنین می گوید : ما بر لذت بردن از زندگی تاکید مطلق داریم ومعتقدیم شادی و سر زندگی و خنده سودمند و مفید است (الکلی های گمنام ص132). و ما اطمینان داریم پروردگار می خواهد ما شاد ، مسرور و ازاد باشیم (ص133).

 

13- پذیرش مسوولیت اختلالات عاطفی خود:

انسان های سالم به جای ان که با حالتی دفاعی ، دیگران یا شرایط اجتماعی را مسوول افکار یا احساسا ت و رفتارهای خود شکن (self_defeating )خویش قلمدادکنند ، مسوولیت اشفتگی ها و نگرانی های خود را به گردن می گیرند ( الیس و برنارد ص9.)

AAمیگوید:(ما معتقدیم مشکلات ما اساسا نتیجه ی اعمال خود ما هستند ، گر چه غالبا خود این طور فکر نمی کنند(الکلی های گمنام ص62).

سپسRET سیزده نوع شناخت، ارزش، نگرش یا رفتارپیشنهادی را مسلم در نظر می گیرد که به نظر می رسد مشخص کننده افرادی است که اهداف اصلی زندگی آن ها ادامه زندگی ونجات، عدم وجود رنج و اختلالات هیجانی (عاطفی) ناتوان کننده و تلاش برای حداکثرخود شکوفائی و سعادت است (الیس و برنارد ص 9) . می توان گفت این اهداف اصلی، راه و روش دیگری برای توصیف برخی از عناصرمنطقی- عاطفی است که با تاکیدی بسیاربرسازگاری و تعدیل- نگرش آگاهی و شناختی ناشی از پذیرش باورهای واقع بینانه ورد عقاید کهنه باکل روند بهبودی مربوط می شود . هم چنین می توان گفت آن ها توصیف یک بیماربهبود یافته یا در حال بهبودی در AA یا Al-Anon می باشد .

نشان داده شده است که هریک ازاین سیزده جزء در AA وAl-Anon در روح و قاعده کلی و نیز به ویژه در مکتوبات، و هرآن در جلسات Al-Anon و AA گفته و مطرح می شود که بیانگر سازگاری و هماهنگی AA وAl-Anon گفته و مطرح می شود که بیانگرسازگاری و هماهنگی  AA وAl-Anon با درمان منطقی – هیاجامنی می باشد ، وجود دارد .

 

ادامه دارد ...

 

نویسنده: بابک امینی کارشناس مشاوره در پیشگیری از لغزش و مدیر مرکز درمان اعتیاد و پیشگیری از لغزش شوق زندگی

مرکز درمان اعتیاد و پیشگیری از لغزش شوق زندگی روزهای شنبه تا پنجشنبه از ساعت ۱۰ الی ۲۱ آماده ارائه خدمات به شما عزیزان است.

میدان انقلاب، خیابان کارگر شمالی، نرسیده به بلوار کشاورز، بن بست گیتی، پلاک ۲، واحد ۵ 

تلفن 66907971 | همراه 09196269518

مشاوره تلفنی با همراه به صورت شبانه روزی می‌باشد

دی ان ان